Οι Paradise Lost σήμερα θεωρούνται πατέρες του gothic metal. Το 1991, με τον δεύτερό τους δίσκο, το Gothic, παρουσίασαν ένα νέο ήχο, ο οποίος φέρει στοιχεία από το doom και το death metal. Κύρια χαρακτηριστικά του οι χαμηλά ρυθμισμένες κιθάρες, τα brutal φωνητικά και η μελαγχολική ατμόσφαιρα.

Το Icon αποτελεί σημείο καμπής στην πορεία των Paradise Lost. Η μουσική που συνθέτει ο Mackintosh τελειοποιείται. Οι κιθάρες έχουν αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ ο ίδιος ο Mackintosh στη lead κιθάρα δίνει ρεσιτάλ. Τα riffs είναι αρκετά δυναμικά, αλλά με μια doom αίσθηση, και δένουν ιδανικά με τα υπόλοιπα μέρη. Οι μελωδίες ακούγονται τόσο μαύρες και ζοφερές, που νιώθεις ότι μπορούν να καταπιούν όλο το φως, χωρίς όμως να λείπουν και τα κάπως πιο up-tempo μέρη. Στο συγκεκριμένο δε δίσκο φαίνονται πιο ξεκάθαρα οι επιρροές του Mackintosh από Black Sabbath και Celtic Frost. Από την άλλη πλευρά, το μπάσο και τα drums δεν αποκτούν δικό τους χαρακτήρα, και απλά συνοδεύουν και αναδεικνύουν το κιθαριστικό δίδυμο, ενώ σε μερικά σημεία ακούμε και πλήκτρα, τα οποία κάνουν την ατμόσφαιρα ακόμα πιο ασφυκτική. Επιπλέον, τα φωνητικά του Holmes γίνονται λιγότερο brutal και αποκτούν μεγαλύτερη ομοιότητα  με αυτά του James Hetfield, αν και κάπως πιο σκοτεινά. Μια μερίδα των οπαδών δυσαρεστήθηκαν με τη αυτή την αλλαγή, καθώς πίστευαν ότι τα νέα φωνητικά έκαναν το δίσκο πιο ελαφρύ και ότι απομάκρυναν το συγκρότημα από τις death ρίζες του. Η αλήθεια όμως είναι ότι το χρώμα και η ένταση που προσδίδει ο Holmes στη φωνή του απογειώνουν πραγματικά τα τραγούδια και δίνουν την απαραίτητη αίσθηση απόγνωσης, θλίψης και πόνου, κάτι που θεωρείται απαραίτητο πλέον συστατικό του gothic metal. Ένα ακόμα στοιχείο που κάνει αυτό το album υπέροχο είναι οι στίχοι. Η πένα του Holmes γράφει ποιήματα, με αλληγορική διάθεση. Τα τραγούδια είναι προσωπικά και επιτρέπουν στον ακροατή να ταυτιστεί και να νιώσει το πλήθος των συναισθημάτων που ρέει μέσα από αυτά.

Πέρα από τα όσα προανέφερα, οι Paradise Lost επιστρατεύουν επιπλέον “όπλα” για να ενισχύσουν την ατμόσφαιρα ορισμένων τραγουδιών. Το “Embers Fire” ξεκινάει με ένα synthesizer να δίνει μια ψεύτικη αίσθηση έγχορδων και με μια μελωδία που στοιχειώνει. Στο “Christendom”, τα γυναικεία φωνητικά συνοδεύουν όμορφα τα μπάσα φωνητικά του Holmes. Στο “Deus Miseratur” έχουμε μια υπέροχη μελωδία από πιάνο. Στο “Colossal Rains” υπάρχουν φωνητικά samples, τα οποία διατρέχουν όλο το τραγούδι.

Γενικότερα, όμως, χαρακτηριστικό του δίσκου είναι ότι υπάρχει μια συνεχής εναλλαγή στη διάθεση των κομματιών. Από τα αργά, με πολλές doom αναφορές, τραγούδια, περνάει στα πιο up-tempo, που έχουν πιο έντονο το rock στοιχείο, για να ξαναπεράσει μετά στα πιο μελαγχολικά και σκοτεινά. Το θετικό αυτής της εναλλαγής είναι ότι δεν κουράζει με μονότονους ήχους και δεν αφήνει τον ακροατή να βαρεθεί. Όλα τα τραγούδια είναι εκπληκτικά, κανένα δεν χρησιμοποιείται ως filler, και γι’ αυτό το λόγο το album αυτό ακούγεται ευχάριστα από την αρχή ως το τέλος, ενώ τα “Embers Fire”, “Joys Of Emptiness”, “Colossal Rains” και “True Belief” θεωρούνται πλέον ύμνοι του gothic metal.

Nick Holmes: φωνητικά, Gregor Mackintosh: lead κιθάρα, Aaron Aedy: rhythm κιθάρα, Stephen Edmondson: μπάσο, Matt Archer: drums